4.16.2018

Συναγερμός για χιλιάδες δανειολήπτες: Οι πλειστηριασμοί τους οδηγούν σε ρύθμιση


Η μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων στις τράπεζες δεν είναι τυχαία. Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί – 3.500 έχουν ήδη αναγγελθεί για μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου – άλλαξαν το κλίμα και έβαλαν σε “στενωπό” τον στρατηγικό κακοπληρωτή. Τα περιθώρια για ρύθμιση

Red alert” σε χιλιάδες δανειολήπτες να ρυθμίσουν τα δάνειά τους, έστω και τώρα, στέλνουν οι τράπεζες, που φτάνουν στο σημείο να «επιβραβεύουν» τη διάθεση για ρύθμιση, ακόμη και στο παρά πέντε.

Ενάμιση μήνας ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, δημιούργησε ήδη συνείδηση στο κοινό, ότι τελικά χαμένος στην ιστορία είναι ο ίδιος ο δανειολήπτης. Το να πλειστηριαστεί το ακίνητο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο είναι η ύστατη λύση και προφανώς δεν συμφέρει καμία πλευρά, πόσο μάλλον τον ιδιοκτήτη του προς πλειστηριασμό αντικειμένου.

Όσοι αυτοβούλως προσέλθουν στις τράπεζες να ρυθμίσουν τα δάνειά τους, πριν την αναγγελία των πλειστηριασμών, μπορούν να συζητήσουν μία από τις επιλογές ρύθμισης που υπάρχουν και να συμφωνήσουν σε ένα πρόγραμμα εξυπηρέτησης που τους ταιριάζει. Όσοι προστρέξουν, μετά την αναγγελία του πλειστηριασμού, προφανώς και δεν τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης και καταφέρνουν να αναστείλουν τον πλειστηριασμό, μόνο αν καταθέσουν ένα αξιόλογο πακέτο μετρητών.....που μπορεί να φτάνει και το 10% της εμπορικής αξίας του ακινήτου.

Να σημειωθεί ότι μέχρι στιγμής έχουν αναγγελθεί συνολικά 3.500 πλειστηριασμοί, που αναμένεται να πραγματοποιηθούν μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου. Οι πλειστηριασμοί αφορούν και την πρώτη κατοικία - με εξαίρεση όσα δάνεια είναι ήδη σε καθεστώς προστασίας- κυρίως όμως για ακίνητα υψηλής αντικειμενικής αξίας (άνω των 300.000 ευρώ).

Βέβαια, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα – το αντίθετο μάλιστα – να «βγουν στο σφυρί» και μικρότερης αξίας ακίνητα, αν οι ιδιοκτήτες τους ανήκουν στους στρατηγικούς κακοπληρωτές , που συχνά έχουν την οικονομική άνεση , αν όχι να αποπληρώσουν το σύνολο, τουλάχιστον να μπουν σε καθεστώς ρύθμισης.

Ετσι, στη λογική του « ο φόβος φυλάει τα έρμα», υπάρχει ένα σημαντικό «ρεύμα» οφειλετών που θέλοντας να αποφύγει την εκποίηση των περιουσιακών του στοιχείων, προσέρχεται για ρύθμιση. Όπως επισημαίνουν τραπεζικοί παράγοντες, η συνεργασία και η διάθεση για ρύθμιση πριν την αναγγελία του πλειστηριασμού, δημιουργεί χώρο για αμοιβαία συμφωνία.

Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία και από τους τέσσερις συστημικούς ομίλους, 1 στους 5 πλειστηριασμούς αναστέλλεται, μετά από πρωτοβουλία του δανειολήπτη, που εσπευσμένα ζητά ρύθμιση δανείου.

Γεγονός είναι ότι από τη στιγμή που οι τράπεζες έδειξαν ένα πιο σκληρό πρόσωπο προς τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, σε αυτούς που από άποψη και συνειδητοποιημένη επιλογή δεν πλήρωναν , ενώ, είχαν μεγάλη ακίνητη περιουσία, άρχισε να αλλάζει το κλίμα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τράπεζες πέτυχαν ήδη τους στόχους τους για το σύνολο του 2017 (οι πλειστηριασμοί ανακοινώνονται ένα δίμηνο πριν) και άρχισαν να βλέπουν εισροή κεφαλαίων από ρυθμίσεις «ξεχασμένων» δανείων.

Άλλωστε, το σύνολο των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων μειώθηκε κατά 1,6 δις ευρώ παραπάνω από τον αρχικό στόχο, στα 94,4 δις ευρώ, στο τέλος Δεκεμβρίου 2017, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που μόλις πριν λίγες ημέρες έδωσε στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος.

Στο μεταξύ, οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί συνεχίζονται κανονικά και χωρίς τα «έκτροπα» που συνέβαιναν στα Ειρηνοδικεία. Τη Τετάρτη ήδη στην ηλεκτρονική σελίδα των πλειστηριασμών έχουν κρεμασθεί οι εντολές για 41 ακίνητα, τα οποία αφορούν μία συγκεκριμένη επιχείρηση, με επισπεύδουσα τράπεζα τη Εurobank.

4.01.2018

Οδικός χάρτης επιβίωσης για την προστασία των δανειοληπτών


1. Η προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς λήγει το Δεκέμβριο 2017;

Όχι. Η προστασία της πρώτης κατοικίας ισχύει μέχρι και τις 31/12/2018 και εξασφαλίζεται μέσω αίτησης στο «Νόμο Κατσέλη», όπως τροποποιήθηκε από τον «Νόμο Σταθάκη».

Η οριζόντια προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς έληξε τον Δεκέμβριο 2014 καθώς η προηγούμενη κυβέρνηση δεν μερίμνησε να την ανανεώσει, γεγονός που έγινε δεκτό από τους Θεσμούς ως σιωπηρή συγκατάθεση της τότε κυβέρνησης να αρθεί η προστασία. Έκτοτε υπήρξε προειδοποίηση από τους Θεσμούς ότι δεν θα επιτραπεί νέα παράταση πριν αναδιαμορφωθεί ο νέος «Νόμος Κατσέλη». Τελικά η σημερινή κυβέρνηση πέτυχε και η τροποποίηση αυτή ολοκληρώθηκε με νέες πρόνοιες από το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης το 2015. Πλέον η προστασία της πρώτης κατοικίας παρέχεται με αίτηση στο αναθεωρημένο πλαίσιο, το οποίο όμως παράλληλα έλαβε διευρυμένο και ολιστικό χαρακτήρα για να ρυθμίσει οριστικά το πρόβλημα της στέγασης αλλά και της ρύθμισης των βαρών όλων των χρεών. Διευρύνθηκε σημαντικά για την αντιμετώπιση όλου του φάσματος του ιδιωτικού χρέους δίνοντας όχι μόνο τη δυνατότητα να ρυθμιστούν χρέη προς Τράπεζες, αλλά και προς ασφαλιστικά Ταμεία, Δημόσιο, ΟΤΑ και προς λοιπούς ιδιώτες. Οι συνολικές υποχρεώσεις του αιτούντος συγκρίνονται με το πραγματικό του εισόδημα και το επίπεδο των προστατευόμενων εύλογων δαπανών διαβίωσης και ρυθμίζονται μαζικά ούτως ώστε τα νοικοκυριά και οι ελεύθεροι επαγγελματίες να βρίσκουν οριστική λύση διαγραφών και επιμηκύνσεων για όλα τους τα προβλήματα χρέους χωρίς να επηρεάζεται η ποιότητα της ζωής τους.

2. Ποιους προστατεύει ο τροποποιημένος νόμος Σταθάκη;

Οι διατάξεις του «Νόμου Σταθάκη» (του αναθεωρημένου Ν.3869/2010 ή «Νόμου Κατσέλη») που ισχύουν από 1ης Ιανουαρίου 2016 έως την 31η Δεκεμβρίου του 2018, προστατεύουν αποτελεσματικά την πρώτη κατοικία των πολιτών που βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία.

Συγκεκριμένα, ο Νόμος ορίζει ότι ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει στο δικαστήριο αίτηση και σχέδιο διευθέτησης οφειλών ζητώντας να εξαιρεθεί από την εκποίηση κύρια κατοικία με ή χωρίς προσημείωση ή υποθήκη, αν ισχύουν οι εξής προϋποθέσεις:

Α. Εφόσον η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας δεν υπερβαίνει τις 180.000 ευρώ για έναν ενήλικα (ποσό που προσαυξάνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη σε 220.000 για ζευγάρι, 240.000 για οικογένεια με 1 τέκνο, 260.000 για οικογένεια με δύο τέκνα και 280.000 για οικογένεια με τρία τέκνα)

και

το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του οφειλέτη δεν υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης προσαυξημένες κατά 70%, δηλαδή κυμαίνεται μεταξύ 13.906 ευρώ και 40.800€ ευρώ ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση (οικογενειακό εισόδημα ενήλικα: 13.906 ευρώ, ζευγάρι: 23.659 ευρώ και κάθε παιδί: 5.714 ευρώ), τότε αναδιαρθρώνονται τα δάνεια με βάση τις δυνατότητες αποπληρωμής και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη και του προσφέρεται πλήρης δικαστική κάλυψη.

Β. Εφόσον συντρέχουν κάποιες πρόσθετες προϋποθέσεις, δηλαδή:

Η αντικειμενική αξία κύριας κατοικίας κυμαίνεται μεταξύ 120.000 και 220.000 ευρώ, προσαυξημένη ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη (ένας ενήλικάς:120.000 ευρώ, ζευγάρι:160.000 ευρώ και 20.000 ανά τέκνο),

και

το ετήσιο εισόδημα δεν υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, δηλαδή κυμαίνεται από 8.180 έως 24.000 ευρώ (άγαμος: 8.180 ευρώ, ζευγάρι: 13.917 ευρώ και κάθε παιδί: 3.361 ευρώ)

το Δημόσιο καλύπτει έως και το 95% των μηνιαίων καταβολών επί τριετία.

Με βάση αυτές τις διατάξεις, η περίοδος αποπληρωμής δύναται να επιμηκυνθεί έως 35 έτη και η συνολική οφειλή να προσαρμοστεί στα επίπεδα της μειωμένης εμπορικής αξίας της κύριας κατοικίας του.

Για όλες τις κατηγορίες προβλέπεται η δόση να υπολογίζεται εκ νέου, με βάση την εμπορική αξία του ακινήτου (το χρέος μειώνεται μέχρι την εμπορική αξία του ακινήτου) και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η προοπτική διαγραφής των οφειλών κατά το ποσοστό της μείωσης της εμπορικής αξίας των κατοικιών και η έως 35 χρόνια παράταση της αποπληρωμής του υπολοίπου, με βάση τις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής.

3. Κινδυνεύω από πλειστηριασμό ή κατάσχεση ή με απειλούν με αυτό οι εισπρακτικές. Με προστατεύει ο αναθεωρημένος «Νόμος Κατσέλη-Σταθάκη»;

Με την κατάθεση της αίτησης προστατεύεται ο αιτών, από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις, με αυτόματη αναστολή αυτών των αναγκαστικών μέτρων. Προστατεύεται αυτομάτως τόσο η πρώτη κατοικία όσο και τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία και οι καταθέσεις.

4. Όσοι δεν μπορούν να ενταχθούν στο «Νόμο Κατσέλη», όπως τροποποιήθηκε από το «Νόμο Σταθάκη» και έχουν αδυναμία αποπληρωμής των υποχρεώσεών τους είναι εκτός προστασίας;

Δεν υπάρχουν κατηγορίες του πληθυσμού (φυσικά πρόσωπα και ελεύθεροι επαγγελματίες) που δεν μπορούν να ενταχθούν στον αναθεωρημένο «Νόμο Κατσέλη» («Νόμο Σταθάκη») εφόσον έχουν αποδεδειγμένα αδυναμία αποπληρωμής των υποχρεώσεών τους.
Πολλοί επιλέγουν να μην ενταχθούν αν έχουν περίσσευμα περιουσιακών στοιχείων και ακολουθούν την εξωδικαστική οδό. Σε αυτήν την περίπτωση τα φυσικά πρόσωπα και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν επιθυμούν να ενταχθούν στο νόμο Κατσέλη έχουν την προστασία, που απορρέει από τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ, που οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν σε περίπτωση που ο δανειολήπτης το ζητήσει.

Σε γενικές γραμμές προστατεύονται με βάση το στατιστικό δεδομένο των εύλογων δαπανών διαβίωσης που επικύρωσε το Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΚΥΣΔΙΧ) και δεν υποχρεώνονται να πληρώσουν πάνω από τη διαφορά των εισοδημάτων μείον τις δαπάνες διαβίωσης, ανάλογα με την οικογενειακή τους κατάσταση (εύλογες δαπάνες διαβίωσης μηνιαίως: ενήλικας 682 ευρώ, ζευγάρι 1.160 ευρώ, Οικογένεια με ένα παιδί 1.440 ευρώ, με δυο παιδιά 1.720 ευρώ, με τρία παιδιά 2.000 ευρώ και με τέσσερα παιδιά 2.280 ευρώ).
Θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να ενημερώνουν τις τράπεζες και να ζητούν εγγράφως τις προτάσεις, που τους κάνουν, για ρυθμίσεις των οφειλών τους.

Οι ατομικές, μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις προστατεύονται αυτόματα από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις από την αίτηση τους στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό εφόσον έχουν έστω και ένα ευρώ κέρδος πριν τις αποσβέσεις και πριν την πληρωμή των τόκων και των φόρων σε ένα από τα τελευταία τρία χρόνια. Εάν δεν πληρούν τις προηγούμενες προϋποθέσεις, προστατεύονται σε προπτωχευτικό στάδιο από τη διαδικασία εξυγίανσης του τροποποιημένου Πτωχευτικού Κώδικα.

5. Ποιες ενέργειες πρέπει να γίνουν από τον δανειολήπτη για να τύχει της προστασίας, που προσφέρεται με βάση το «Νόμο Κατσέλη», όπως τροποποιήθηκε με το νόμο Σταθάκη;

Προϋπόθεση είναι ο δανειολήπτης να έχει πλήρη ενημέρωση για τις δυνατότητες που προσφέρονται με βάση το Νόμο και να υποβάλει αίτηση ένταξης στο δικαστήριο μέσω δικηγόρου. Η προστασία δεν μπορεί να είναι χωρίς αίτηση μέσω δικηγόρου γιατί απαιτείται έκδοση δικαστικής απόφασης.

Για τα χαμηλά εισοδήματα παρέχεται δωρεάν δικηγόρος από το Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μέσω του θεσμού της νομικής βοήθειας με απλή αίτηση στο Πρωτοδικείο της περιοχής διαμονής.

6. Οι δανειολήπτες που τα δάνειά τους θα μεταβιβαστούν στις εταιρίες διαχείρισης για εξυπηρέτηση ή ολοκληρωτική πώληση θα χάσουν την προστασία από τους παραπάνω νόμους;

Όχι. Ο νόμος για τις μεταβιβάσεις δανείων από τις τράπεζες στις εταιρίες είτε για είσπραξη είτε για πώληση περιέχει όρο, σύμφωνα με τον οποίο, ισχύει η ίδια προστασία που προσφέρεται μέσω του «Νόμου Κατσέλη» ή του Κώδικα Δεοντολογίας στους δανειολήπτες αυτούς.
Ειδικά πριν από την πώληση δανείων, ο Νόμος υποχρεώνει τις τράπεζες σε διαπραγμάτευση ρύθμισης με τον δανειολήπτη, με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών. Ακόμα και αν δεν αποφέρει καρπούς η διαπραγμάτευση με την τράπεζα και το δάνειο μεταβιβαστεί, το fund έχει εκ νέου την υποχρέωση να αναδιαπραγματευτεί με τους κανόνες του ΚΔΤ. Στο πλαίσιο αυτής της διαπραγμάτευσης ο δανειολήπτης μπορεί να αντιπροτείνει την εξαγορά του δανείου του.

Δηλαδή θα πρέπει και οι εταιρίες να ακολουθούν τη διαδικασία που προβλέπεται από τον Κώδικα Δεοντολογίας, να σεβαστούν τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης καθώς επίσης και τις αποφάσεις ένταξης στο «Νόμο Κατσέλη» όπως τροποποιήθηκε από το «Νόμο Σταθάκη». Επιπλέον, οι δανειολήπτες θα έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματευτούν τους όρους ρύθμισης των δανείων τους και να ζητήσουν διαγραφή του υπολοίπου που αποδεικνύεται αντικειμενικά ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν.

7. Δεν έχω κύρια κατοικία. Μένω στο ενοίκιο και δεν έχω σημαντικά περιουσιακά στοιχεία. Με προστατεύει ο αναθεωρημένος «Νόμος Κατσέλη» («Νόμος Σταθάκη);

Ο αναθεωρημένος «Νόμος Κατσέλη» («Νόμος Σταθάκη»), ιδίως σε περιπτώσεις οφειλετών που δεν έχουν κύρια κατοικία και ανεπαρκή περιουσιακά στοιχεία (υπολογίζεται ότι είναι το 80% των περιπτώσεων των κατόχων καταναλωτικών δανείων-πιστωτικών καρτών), μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα ευεργετικός, εξασφαλίζοντας ελάχιστες δόσεις, στο επίπεδο της διαφοράς των εισοδημάτων του αιτούντος μείον τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης. Οι δόσεις αυτές θα καλύπτουν όλο το φάσμα των οφειλών, όχι μόνο προς τράπεζες, για μία τριετία. Ειδικά για όσους αντιμετωπίζουν το φάσμα της ανεργίας και των χρόνιων προβλημάτων υγείας, ο Νόμος δίνει τη δυνατότητα στον δικαστή να διατάξει μηδενικές δόσεις ή ελάχιστη δόση 40 ευρώ για μία τριετία. Μετά την τριετία και αν δεν έχει βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση του αιτούντος μπορεί να αποφασιστεί οριστική ή σημαντική διαγραφή χρεών. Το ύψος της διαγραφής προσδιορίζεται από τον δικαστή και η νομολογία ως τα τώρα μας έχει συνηθίσει σε σημαντικές διαγραφές οφειλών.

Με άλλα λόγια, με την εισαγωγή του εισοδηματικού κριτηρίου των εύλογων δαπανών διαβίωσης (στην αναθεώρηση του «Νόμου Κατσέλη» στα τέλη του 2015, προστατεύονται τα εισοδήματα έως το ύψος των εύλογων δαπανών διαβίωσης).


3.23.2018

Με «κούρεμα» ανταλλάζουν οι τράπεζες τον νόμο Κατσέλη


Δελεαστικές ρυθμίσεις προετοιμάζουν οι τράπεζες για όσους έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, ελπίζοντας πως θα καταφέρουν με αυτόν τον τρόπο να επαναφέρουν στη.. ζωή ένα χαρτοφυλάκιο 17,5 δισ. ευρώ που παραμένει ανενεργό εδώ και χρόνια.

Από τον Απρίλιο, ο νόμος Κατσέλη μπαίνει στο μικροσκόπιο των Θεσμών και, όπως όλα δείχνουν, θα καταλήξει στην κλίνη του Προκρούστη. Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 160.000 οφειλέτες έχουν βρει καταφύγιο στην ευνοϊκή ρύθμιση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, αναμένοντας την εκδίκαση της υπόθεσής –μια διαδικασία που αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρονοβόρα που μπορεί να κρατήσει έως και επτά χρόνια.

Ήδη, η διαδικασία υπαγωγής στον Νόμο έχει δυσκολέψει σημαντικά το τελευταίο διάστημα. Θυμίζεται ότι τα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του όποιος έκανε αίτηση υπαγόταν σε αυτόν, ενώ πλέον υπάρχουν αυστηρές προϋποθέσεις –οι οποίες θα γίνουν αυστηρότερες όταν περάσει ο Νόμος από το «κόσκινο» των Θεσμών.

Σύμφωνα με πηγές του τραπεζικού κλάδου, το τοπίο θα αλλάξει δραματικά. Όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης θα απορρίπτονται κατευθείαν, ενώ αναμένεται να ξεσκεπαστούν και οι στρατηγικοί κακοπληρωτές –που οποίοι υπολογίζεται ότι ανέρχονται στο 1/3 των συνολικών δικαιούχων. Οι έλεγχοι των φακέλων θα αυστηριοποιηθούν, ενώ θα αρθεί και το τραπεζικό απόρρητο για όσους επικαλούνται πρώτη κατοικία.

«Χρυσή» δεξαμενή για τις τράπεζες οι οφειλέτες του νόμου Κατσέλη

Σε αυτό ποντάρουν και οι τράπεζες, οι οποίες σπεύδουν να προσθέσουν όπλα στη φαρέτρα τους. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζουν «κούρεμα» που μπορεί να φτάνει έως το μισό της οφειλής για τα καταναλωτικά δάνεια και άνω του 80% για τα στεγαστικά.

Οι προτάσεις των τραπεζών είναι πιθανότερο να βρουν ευήκοα ώτα σε όσους οφειλέτες έχουν μικρότερες οφειλές που θέλουν να «ξεμπερδεύουν» με αυτές, καθώς δύσκολα θα ρισκάρει κάποιος να βγει από το καθεστώς το ασυλίας που απολαμβάνει λόγω του νόμου, ακόμη και αν του προσφέρει η τράπεζα γενναίο κούρεμα.

Το ζήτημα είναι, όπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές, ότι στον Νόμο έχουν προσφύγει άτομα που έχουν ακίνητα στην κατοχή τους, τα οποία θέλουν να προστατέψουν. Διαφορετικά, δεν θα είχαν κάτι να φοβηθούν από το «κοκκίνισμα» των δανείων τους. Αυτό δημιουργεί μια τεράστια ευκαιρία να μειώσουν οι τράπεζες  την υπέρογκη κληρονομιά των NPLs που «στραγγαλίζει» τη ρευστότητά τους. Πρώτοι στο ραντάρ των τραπεζών μπαίνουν 45.000 οφειλέτες που προστατεύονται από τον νόμο αλλά χρωστούν μόνο σε μία τράπεζα.

Οι τράπεζες έχουν ήδη ξεκινήσει να συνεργάζονται με ανταλλαγή στοιχείων, προκειμένου να «φακελώσουν» αυτή την κατηγορία οφειλετών που υπολογίζεται ότι χρωστούν συνολικά 4 δισ. ευρώ. Κάθε νίκη στη μάχη με τα κόκκινα δάνεια είναι σημαντική για τις τράπεζες, ιδίως εάν αναλογιστεί κανείς ότι έχουν βάλει τον στόχο μείωσης των NPLs  στα 15 δισ. ευρώ για φέτος –ένας στόχος ιδιαίτερα φιλόδοξος που προϋποθέτει ότι θα μπουν στο παιχνίδι νέα όπλα, αλλά και παίκτες.

3.16.2018

«Κούρεμα» έως 95% προτείνουν στους οφειλέτες οι τράπεζες


Τελευταία ευκαιρία για εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους με «κούρεμα» που φθάνει έως και το 95% της βασικής οφειλής έχουν όσοι δανειολήπτες γίνονται αποδέκτες των επιστολών που στέλνουν μαζικά οι τράπεζες ενόψει της πώλησης μεγάλων πακέτων κόκκινων δανείων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περισσότεροι από 500.000 δανειολήπτες έχουν λάβει τους τελευταίους μήνες ή πρόκειται να λάβουν το προσεχές διάστημα σχετική επιστολή, μέσω της οποίας καλούνται να εξοφλήσουν μικρό μέρος της αρχικής τους οφειλής, επωφελούμενοι από γενναίο «κούρεμα», που ξεκινάει από 70% του αρχικού κεφαλαίου και φθάνει μέχρι και το 95%.

Σχετικές επιστολές έχουν αποστείλει όλες οι τράπεζες, και συγκεκριμένα η Eurobank, που προχώρησε πρώτη στην πώληση πακέτου μη εξασφαλισμένων δανείων ύψους 2,8 δισ. ευρώ (πακέτο Eclipse), ενώ την ίδια πρακτική ακολούθησε η Alpha Bank με την πώληση δανείων επίσης χωρίς εξασφαλίσεις ύψους 3,7 δισ. ευρώ (πακέτο Venus).

Σε πλήρη εξέλιξη είναι ανάλογη διαδικασία από την Τράπεζα Πειραιώς με το πακέτο Arctos, που περιλαμβάνει δάνεια ύψους 1,5 δισ. ευρώ, καθώς και η Εθνική Τράπεζα, που μεταβιβάζει δάνεια ύψους 5,2 δισ. ευρώ (πακέτο Earth), ενώ εντός του Απριλίου η Eurobank προχωρά στο δεύτερο πακέτο πωλήσεων. Συνολικά οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αναμένεται να μεταβιβάσουν σε ξένα funds κόκκινα δάνεια άνω των 10 δισ. ευρώ, καλύπτοντας σχεδόν τον στόχο για πωλήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων ύψους 11,5 δισ. ευρώ που έχει θέσει ο SSM.

Το οριζόντιο κάλεσμα των τραπεζών προς τους δανειολήπτες που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι οποίες είναι στο «κόκκινο» για μακρύ χρονικό διάστημα, συνιστά ύστατη ευκαιρία για τους οφειλέτες καταναλωτικών και μικρών επιχειρηματικών δανείων ή οφειλών μέσω πιστωτικών καρτών που δεν έχουν εξασφαλίσεις, να απαλλαγούν από τα χρέη τους, λίγο πριν αυτά μεταβιβαστούν στα funds. Η ανταπόκριση σημαίνει ότι η οφειλή τους δεν θα μεταβιβαστεί στο fund που αγοράζει το πακέτο και ως εκ τούτου η όποια συνεννόηση για το «κούρεμα» της οφειλής θα γίνει με τους όρους που προτείνει η τράπεζα στη δεδομένη χρονική στιγμή και η οποία είναι προς όφελος του δανειολήπτη. Στην περίπτωση που δεν ανταποκριθούν, το σύνολο της οφειλής τους και όχι μόνο η βασική οφειλή, δηλαδή το αρχικό ποσό του δανείου, θα μεταβιβαστεί σε νέα χέρια, δηλαδή στα funds που θα αγοράσουν το σχετικό χαρτοφυλάκιο. Υπενθυμίζεται ότι το χαρτοφυλάκιο Eclipse της Eurobank μεταβιβάστηκε στην εταιρεία Intrum και το χαρτοφυλάκιο Venus της Alpha Bank μεταβιβάστηκε στη νορβηγική B2 Holding, ενώ σε εξέλιξη είναι η πώληση του χαρτοφυλακίου Earth από την Εθνική Τράπεζα και του χαρτοφυλακίου Arctos από την Τράπεζα Πειραιώς. Η πρόταση των τραπεζών δεν προβλέπει ρύθμιση του δανείου με τη μορφή σταδιακής εξόφλησης. Αντίθετα, αφορά τη συνολική εξόφληση εφάπαξ και μάλιστα άμεσα, δηλαδή σε έναν έως δύο μήνες.

Η αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του δανείου δεν σημαίνει ότι ο νέος κάτοχος, δηλαδή το fund, δεν θα επιδιώξει τη συνεννόηση με τον οφειλέτη για την αποπληρωμή μέρους έστω της οφειλής. Με δεδομένο ωστόσο ότι το «κούρεμα» που αυτή τη στιγμή προσφέρουν οι τράπεζες είναι υπέρ το δέον γενναίο, οι δανειολήπτες έχουν κάθε λόγο να ανταποκριθούν στο κάλεσμα και να απαλλαγούν οριστικά από την επιβάρυνση της οφειλής τους. Σε περίπτωση που κάποιος δεν ανταποκριθεί στο δάνειό του, θα μεταβιβαστεί στο fund, το οποίο στη συνέχεια θα αναθέσει τη διαχείρισή του σε ειδική εταιρεία. Οι εταιρείες διαχείρισης μπορούν επίσης να προτείνουν προς το δανειολήπτη «κούρεμα», ανάλογα με την οικονομική και περιουσιακή του κατάσταση και μερική εξόφληση του ποσού ή αντίθετα τη ρύθμιση του δανείου του και αποπληρωμή σε ένα, δύο ή και τρία χρόνια. Σε κάθε περίπτωση και με δεδομένο ότι ένα fund θα επιδιώξει να εισπράξει όσο το δυνατόν περισσότερα για το χαρτοφυλάκιο που αγόρασε, πιθανολογείται ότι το «κούρεμα» τουλάχιστον στις περιπτώσεις των δανειοληπτών που έχουν σχετική δυνατότητα θα είναι μικρότερο.

3.08.2018

Αμαλιάδα: Διαγραφή οφειλής ύψους 340.529,87 ευρώ!


Εντυπωσιακό ‘κούρεμα’ χρέους σε ποσοστό 90%, σε γυναίκα δανειολήπτη από την Αμαλιάδα, μετά από απόφαση που εξέδωσε πρόσφατα το Μονομελές Πρωτοδικείο Αμαλιάδας το οποίο από συνολική οφειλή ύψους 376.264,85 ευρώ διαγράφει τις 340.529, 87 ευρώ!

Αυτό συνεπάγεται ότι η γυναίκα θα κληθεί να καταβάλλει στις πιστώτριες τράπεζες  μόνο το χρηματικό ποσό των 35.739,98 ευρώ.

Είναι ίσως το μεγαλύτερο ποσό που ‘κουρέματος’ που έχει καταγραφεί στην περιοχή και δικαιώνει πλήρως την γυναίκα που είχε προσφύγει δικαστικά, ενώ ως απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία γιατί αρχικά είχε απορριφθεί το αίτημά της.


Την ‘έπνιξαν’ τα δάνεια

Ειδικότερα, πρόκειται για νεαρή γυναίκα διαζευγμένη, μητέρα δύο ανήλικων παιδιών, η οποία είχε λάβει δάνεια από τρεις τράπεζες, την ‘Τράπεζα Eurobank-Ergasias’, την ‘Τράπεζα Πειραιώς’ και την Τράπεζα ‘ΑΛΦΑ’. Επρόκειτο για δάνεια στεγαστικά καταναλωτικά και για την επαγγελματική της απασχόληση και το ύψος της οφειλής είχε φθάσει τις 376.264,85 ευρώ. Η γυναίκα αδυνατούσε να αποπληρώσει τις δόσεις και το έτος 2015 έκανε αίτηση για να υπαχθεί στον ‘Νόμο Κατσέλη’. Ωστόσο, η αίτησή της απορρίφθηκε από το Ειρηνοδικείο με το αιτιολογικό ότι ήταν ‘έμπορος’, κάτι που όμως δεν ισχύει στην περίπτωσή της. Έτσι, η γυναίκα προχώρησε στην υποβολή έφεσης και τελικά η υπόθεση εξετάστηκε πριν από λίγο καιρό από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αμαλιάδας και η απόφαση που αποτελεί ‘σωτηρία’ για την γυναίκα εκδόθηκε προ ημερών.
Πρόκειται για ένα μεγάλο ‘κούρεμα’ των οφειλών της γυναίκας, η οποία μπορεί πλέον να επανεκκινήσει την ζωή της, αφού ήταν αδύνατο να καταβάλει στις τράπεζες τα ποσά που όφειλε.


Η ρύθμιση

Ειδικότερα, το Δικαστήριο αποφάσισε για μία πενταετία η γυναίκα να καταβάλλει μηνιαίως το χρηματικό ποσό των 150 ευρώ, δηλαδή συνολικά 9.000 ευρώ σε πέντε χρόνια. Επίσης, για την διάσωση της κύριας κατοικίας της η γυναίκα μετά το πέρας των πέντε ετών από την έκδοση της απόφασης, θα καταβάλλει μηνιαίως και για δεκαπέντε χρόνια το χρηματικό ποσό των 148,55 ευρώ, ήτοι 180 δόσεις. Το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί ανέρχεται σε 26.739,98 ευρώ.

Δηλαδή για μία εικοσαετία η γυναίκα καλείται να αποπληρώσει τα δάνειά της καταβάλλοντας το χρηματικό ποσό των 35.739,98 ευρώ, αντί για 376.264, 85 ευρώ.

3.06.2018

Πώς και πότε διαγράφονται πρόστιμα της Εφορίας (Συχνές Ερωτήσεις-Απαντήσεις)


Φωτιά έχει πιάσει η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, αφού χιλιάδες φορολογούμενοι προσφεύγουν μαζικά στην εν λόγω υπηρεσία εσωτερικής επανεξέτασης της Εφορίας και καταγγέλλουν ότι έτυχαν άδικης μεταχείρισης από τον έλεγχο που τους έγινε.

Όχι σπάνια, τα στελέχη της ΔΕΔ δικαιώνουν τους ελεγχόμενους, με αποτέλεσμα να σβήνουν πρόστιμα χιλιάδων ή ακόμα και εκατομμυρίων ευρώ που σωρηδόν επέβαλαν οι συνάδελφοί τους.

Ποιο είναι το πραγματικά ενδιαφέρον στην όλη υπόθεση; Οχι σε ποιους σβήνουν πρόστιμα, αλλά το πότε και γιατί. Και αυτό επειδή, σε αντίθεση με το παρελθόν, ό,τι αποφασίζει η ΔΕΔ, κατά περίπτωση, ισχύει αυτομάτως και για όλους τους άλλους φορολογούμενους!

Μάλιστα οι αποφάσεις της δεν κρατιούνται μυστικές, αλλά δημοσιοποιούνται στο σύνολό τους με πλήρες νομικό σκεπτικό και αναλυτικά οικονομικά στοιχεία. Αναρτώνται στο Διαδίκτυο ούτως ώστε να έχει πρόσβαση κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης. Κοινοποιούνται στις ΔΟΥ για να εφαρμόζονται με ίδια μέτρα και ίδια σταθμά για όλους τους φορολογούμενους. Και, εντέλει, αφού όλα γίνονται δημόσια, μπορεί οποιοσδήποτε να τις επικαλεστεί -και να κριθούν- στα δικαστήρια!

Πήρε μπροστά...

Η υπηρεσία εσωτερικής επανεξέτασης της Εφορίας για τρία και πλέον χρόνια υπήρχε μόνο στα χαρτιά, αφού υπολειτουργούσε. Επιβλήθηκε με απαίτηση της τρόικας για να εξετάζονται υποχρεωτικά οι διαφορές πολιτών και Εφορίας πριν καταλήξουν στα δικαστήρια όπου λιμνάζουν ήδη χιλιάδες υποθέσεις για 5 ή 10 χρόνια. Διά νόμου, πρώτα επιλαμβάνεται η ΔΕΔ και μετά μπορεί ο ελεγχόμενος να προσφύγει στα δικαστήρια. Δεν αποτελεί, όμως, όργανο φορολογικής διαιτησίας με σκοπό να τα βρουν κάπου στη μέση ιδιώτες και κράτος για να κλείσει η υπόθεση. Αντί για παζάρια προκειμένου να μην πάνε στα δικαστήρια οι ελεγχόμενοι, η ΔΕΔ εξετάζει από την αρχή κάθε υπόθεση προκειμένου να εξακριβώσει αν έγινε σωστά ο έλεγχος.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί: 35.000 φορολογικούς ελέγχους διενήργησε το 2017 ολόκληρος ο ελεγκτικός μηχανισμός της Εφορίας και καταλόγισε πρόστιμα για παραβάσεις σε σχεδόν 13.500 επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα. Την ίδια χρονιά στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έφτασαν 10.000 προσφυγές ελεγχομένων. Από αυτούς, η ΔΕΔ δικαίωσε (μερικώς ή ολικώς) τους 1.400 ή σχεδόν έναν στους έξι. Στα δικαστήρια κατέληξαν λιγότερες από 5.000 υποθέσεις - άρα απαλλάχτηκαν από άλλες τόσες.

Αποφάσεις-μπούσουλας για την Εφορία

Πάνω από 4.700 αποφάσεις της ΔΕΔ αναρτήθηκαν ήδη στο Διαδίκτυο. Με άκρως λεπτομερή τεκμηρίωση για τις περισσότερες από αυτές, οι αποφάσεις της συμβάλλουν σε εκδίκαση εξπρές.
Έτσι, ελέγχονται δημόσια για το κύρος τους. Αν ευνοήσουν κάποιον, ισχύουν και για όλους τους υπόλοιπους φορολογούμενους. Όλοι μπορούν να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να αντιμετωπίζονται ισότιμα από τον φοροελεγκτικό μηχανισμό, απαλλάσσοντας τα δικαστήρια από μαζικές προσφυγές για θέματα που έχουν ήδη λυθεί από τη νομοθεσία και τη λογιστική πρακτική.

Οι αποφάσεις που εκδίδει, όμως, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έχουν και μια άλλη όψη... Σκανδαλίζουν! Προφανώς τους εφοριακούς ελεγκτές των οποίων καταρρίπτονται δημόσια οι αποφάσεις για πρόστιμα και κυρώσεις που επέβαλαν. Αλλά και λειτουργούς της Θέμιδος ή όσους θεωρούν προνόμιο της Δικαιοσύνης -και όχι της Φορολογικής Διοίκησης- να εκδίδει αποφάσεις που δικαιώνουν τους πολίτες. Και ασφαλώς την κυβέρνηση, η οποία ενοχλείται όταν το Δημόσιο χάνει χρήματα. Ενίοτε και την κοινή γνώμη, η οποία δυσπιστεί πώς γίνεται και αποφάσεις των κρατικών υπηρεσιών βγαίνουν υπέρ των φορολογουμένων! Ειδικά μετά το 2010, όπου την ευθύνη της απόδειξης της αθωότητάς του την έχει ο ίδιος ο ελεγχόμενος, αντί να πρέπει η Εφορία να αποδείξει την ενοχή του, οι αποφάσεις της ΔΕΔ (μαζί με τη νομολογία που πλέον παράγεται από το Συμβούλιο της Επικρατείας) αποτελούν τον μόνο μπούσουλα που έχουν οι φορολογούμενοι για να μη σέρνονται κατά χιλιάδες σαν υπόδικοι στα δικαστήρια, αλλά και οι ελεγκτές για να αποφεύγουν λάθη.

Η βίβλος των ελεγκτών

Οι αποφάσεις της ΔΕΔ εντυπωσιάζουν για την τεχνική πληρότητα με την οποία περιβάλλονται, φτάνοντας σε εξαντλητική ανάλυση των στοιχείων της υπόθεσης -και όχι απλή καταγραφή νομικών διατάξεων-, καθώς συχνά οι πράξεις επιβολής προστίμων κινούνται στα όρια της νομιμότητας.

Και μία μόνο απόφαση μπορεί να δίνει λύσεις και απαντήσεις σε δεκάδες θέματα, ώστε να γνωρίζει και κάθε ελεγχόμενος τι ισχύει, τα δικαιώματά του και τους κανόνες ελέγχου. Για παράδειγμα, μία από τις περίπου 5.000 αποφάσεις της ΔΕΔ Αθηνών (αρ. 567/20-1-2017) που αφορά μια υπόθεση και μόνο καλύπτει πάμπολλες άλλες φορολογικές υποθέσεις.
Με μια πρώτη ματιά, θα παρατηρούσε κανείς ότι μειώνει πρόστιμα που είχαν επιβληθεί σε μια επιχείρηση από το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων (ΚΕΜΕΠ) από 7,5 εκατ. ευρώ που ήταν αρχικά, σε 4,5 εκατ. ευρώ. Το γιατί, όμως, αναλύεται σε 29 ολόκληρες σελίδες στοιχείων και πινάκων, με βάση τις οποίες επιλύονται (άλλοτε ευνοϊκά και άλλοτε όχι για τον φορολογούμενο) πάνω από μια ντουζίνα ζητήματα που ανακύπτουν σε χιλιάδες περιπτώσεις κατά τους ελέγχους καθημερινά. Ενδεικτικά:

1.Εξαιρούνται από τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου επιχειρήσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί καθαρό φορολογικό πιστοποιητικό από ιδιώτη ελεγκτή, χωρίς επισημάνσεις για φορολογικές παραβάσεις;

Οχι. Η ΔΕΔ επισημαίνει ότι αυτό ίσχυε έως το 2013 (άρθρο 82 § 5 του ν. 2238/1994) αφού προβλεπόταν ρητώς ότι αν το πιστοποιητικό δεν περιλαμβάνει παρατηρήσεις και διαπιστώσεις παραβάσεων της φορολογικής νομοθεσίας, δεν διενεργείται τακτικός φορολογικός έλεγχος. Ωστόσο στο ισχύον καθεστώς (άρθρο 65Α του ν. 4174/2013) δεν περιελήφθη ανάλογη διάταξη.

2.Πότε αναγνωρίζονται έξοδα ψυχαγωγίας προσωπικού;

Αναγνωρίζονται για έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης δαπάνες ψυχαγωγίας προσωπικού (χοροεσπερίδες, εκδρομές κ.λπ.) εάν στα παραστατικά των εγγραφών αναγράφονταν τα άτομα που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις, προκειμένου ο έλεγχος να διασταυρώσει ότι πράγματι συμμετείχαν σε αυτές εργαζόμενοι της επιχείρησης και με τον τρόπο αυτό να ελεγχθεί η παραγωγικότητα της δαπάνης. Εν προκειμένω η ΔΕΔ διαπίστωσε ότι η προσφεύγουσα επιχείρηση δεν προσκόμισε στοιχεία των ατόμων που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις (αν δηλαδή πρόκειται γα υπαλλήλους της), καθώς και το είδος της εκδήλωσης (αν δηλαδή επρόκειτο για εκδηλώσεις κοπής πρωτοχρονιάτικης πίτας) και η προσφυγή απορρίφθηκε ως αναπόδεικτη.

3.Πότε εκπίπτουν τα έξοδα για ταξίδια στο εξωτερικό;

Δεν αναγνωρίζονται για έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης οι δαπάνες για ταξίδια στο εξωτερικό (όπως ξενοδοχεία, γεύματα, εισιτήρια κ.λπ. που έγιναν από υπαλλήλους της επιχείρησης) και πακέτα τουριστικών γραφείων για χώρες του εξωτερικού, αν από τα παραστατικά που επεδείχθησαν στον έλεγχο δεν αποδεικνύεται ότι έγιναν για τις ανάγκες της επιχείρησης. Εν προκειμένω όμως, οι ελεγκτές δεν αμφισβήτησαν τον επαγγελματικό σκοπό του ταξιδιού, αλλά τα έκαναν αποδεκτά κατά ποσοστό 88% της συνολικής δαπάνης κάθε φορολογικού στοιχείου, ενώ δεν αναγνωρίστηκε ποσοστό 12%.

Η ΔΕΔ καταρρίπτει τις αιτιολογίες των ελεγκτών ως ελλιπείς, αόριστες και αναπόδεικτες επειδή δεν αναφέρουν ποιοι είναι οι λόγοι της απόρριψης ποσοστού της δαπάνης (π.χ. εάν η απόρριψη οφείλεται σε τυχόν μη έκδοση των προσηκόντων φορολογικών στοιχείων ή σε μη αναφορά των προσώπων, στα οποία αφορούν οι σχετικές δαπάνες, ή σε μη απόδειξη της σχέσεώς τους με τους σκοπούς της εταιρείας). Η ΔΕΔ στηρίζεται στην εγκύκλιο ΠΟΛ. 1036/2006, με βάση την οποία:

Αναγνωρίζονται σαν δαπάνη τα αεροπορικά, σιδηροδρομικά κ.λπ. εισιτήρια, εκτός από δαπάνες μετάβασης τρίτων προσώπων (π.χ. συζύγου, τέκνων) που δεν έχουν σχέση με τη δραστηριότητα της επιχείρησης.

Ως προς τα έξοδα διατροφής, ορίζεται ότι αυτά δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα έξοδα διαμονής στο ξενοδοχείο (ύπνου), χωρίς όμως να τίθεται κανένας περιορισμός ως προς τον χώρο σίτισης του στελέχους. Δηλαδή, αναγνωρίζεται η δαπάνη διατροφής ακόμη και αν πραγματοποιείται σε εστιατόριο εκτός του ξενοδοχείου, αλλά και στην περίπτωση αυτή θα αναγνωρίζεται προς έκπτωση μόνο το ποσό μέχρι του αντίστοιχου ποσού της διαμονής.

Η επιχείρηση πρέπει να προσκομίζει στον έλεγχο τα απαραίτητα στοιχεία ή να αποδεικνύει με κάθε τρόπο την ανωτέρω σχέση (π.χ. πραγματοποίηση συμφωνίας εξαγωγών, συμμετοχή διευθυντού αγορών ή πωλήσεων σε έκθεση κ.λπ.).

Ως αποδεικτικό στοιχείο μετάβασης στο εξωτερικό θεωρείται το εισιτήριο που έχει εκδοθεί στο όνομα του προσώπου. Το ίδιο ισχύει και για τα έξοδα διατροφής, δηλαδή αρκεί η προσκόμιση στοιχείου στο όνομα του προσώπου. Αντίθετα, στο τιμολόγιο του ξενοδοχείου πρέπει να αναγράφονται τα στοιχεία και του προσώπου αλλά και της επιχείρησης για λογαριασμό της οποίας έγινε το ταξίδι.

Επειδή η φορολογική αρχή δεν εξειδίκευσε τις αιτιολογίες απόρριψης της δαπάνης κατά 12%, η ΔΕΔ διέγραψε τη συγκεκριμένη λογιστική διαφορά υπέρ του φορολογουμένου ως πλημμελώς αιτιολογημένη. Βάσει νόμου «η φορολογική διοίκηση έχει την υποχρέωση να παρέχει σαφή, ειδική και επαρκή αιτιολογία για τη νομική βάση, τα γεγονότα και τις περιστάσεις που θεμελιώνουν την έκδοση πράξεως και τον προσδιορισμό φόρου» και «η αιτιολογία πρέπει να είναι σαφής, ειδική, επαρκής και να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου».

4.Τι εστί «Δαπάνες Προβολής»

Εν προκειμένω, ο έλεγχος απέρριψε ποσά διαφημιστικών δαπανών επειδή, βάσει νόμου, δεν αναγνωρίζεται δαπάνη της διαφημιζόμενης επιχείρησης αν δεν αποδεικνύεται ότι κατεβλήθη και το τέλος διαφήμισης που αναλογεί με τριπλότυπο είσπραξης του οικείου δήμου ή κοινότητας.
Ωστόσο η προσφεύγουσα επιχείρηση έχει εξηγήσει ότι η δαπάνη αυτή δεν αφορούσε δαπάνη διαφήμισης, όπως θεωρούσαν οι ελεγκτές. Προσκόμισε σύμβαση από όπου προκύπτει ότι πρόκειται για δαπάνες με χρήση sms. Η ΔΕΔ αναγνωρίζει ότι «η χρήση sms (γραπτών μηνυμάτων) αποτελεί πλέον ένα από τα πιο σύγχρονα εργαλεία επικοινωνίας, ενημέρωσης, διαφήμισης και προώθησης πωλήσεων», ενώ και η ίδια η επιχείρηση χαρακτήρισε τις εν λόγω δαπάνες ως «προβολή και διαφήμιση» και όχι απλά διαφήμιση.


3.01.2018

Οδηγός επιβίωσης για τα «κόκκινα» δάνεια που πωλούνται σε funds


Ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά εξακολουθεί να ισχύει και ο δανειολήπτης - καταναλωτής, μπορεί να προσφύγει στις ευεργετικές διατάξεις του νόμου, μολονότι το δάνειο του το χειρίζεται ή έχει μεταβιβαστεί σε τρίτο, από τη δανείστρια τράπεζα,

Κόκκινα δάνεια -καταναλωτικά, αλλά και επιχειρηματικά- ύψους άνω των πέντε δισ. ευρώ αναμένεται να αλλάξουν χέρια μέχρι τα τέλη Μαρτίου.

Νέοι δικαιούχοι θα είναι τα ξένα funds, τα οποία έχουν ήδη ξεκινήσει να «σκανάρουν» την επίμαχη αγορά. Οι τράπεζες, άλλωστε, έχουν δεσμευθεί να εισπράξουν περί τα 11,6 δισ. ευρώ για την περίοδο Ιουνίου 2017-Δεκεμβρίου 2019. Πιο αναλυτικά, πέρα από τη Eurobank, που ήταν η πρώτη η οποία ολοκλήρωσε την πώληση 1,5 δισ. ευρώ προβληματικών καταναλωτικών δανείων και δη στο 3% της ονομαστικής τους αξίας, σειρά έχει η Πειραιώς, η οποία έχει δεσμευθεί να βγάλει προς πώληση δύο πακέτα μη εξυπηρετούμενων δανείων -έχουν γίνει οι σχετικές ενέργειες- αξίας δύο δισ. ευρώ.

Τέλος, στα 2,5 δισ. ευρώ ανέρχεται η ονομαστική αξία του προς πώληση χαρτοφυλακίου της Alpha Bank, ενώ η Εθνική Τράπεζα πουλά κόκκινα δάνεια ύψους δύο δισ. ευρώ.

Οσον αφορά στα στεγαστικά, όπως αναφέρουν δημοσιογραφικές πληροφορίες, η πρόθεση των τραπεζών να μην προχωρήσουν -τουλάχιστον άμεσα- σε πωλήσεις δεν αναιρεί το γεγονός ότι από τις αρχές του χρόνου έπαυσε και τύποις να ισχύει η όποια προστασία για ακίνητα αξίας έως 140.000 ευρώ.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ενωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος (ΕΕΚΕ) εξέδωσε ανακοίνωση δίνοντας κατευθυντήριες γραμμές προς κόκκινους οφειλέτες, τα δάνεια των οποίων πρόκειται το προσεχές διάστημα να μεταβιβαστούν σε funds.

Ειδικότερα, οι δανειολήπτες θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

Αναγγελία της μεταβίβασης δανείου γίνεται προς τους οφειλέτες και τους εγγυητές με κάθε πρόσφορο μέσο (δηλαδή, πριν από τη μεταβίβαση ή την ανάθεση διαχείρισης του δανείου σε τρίτον, ο δανειολήπτης – καταναλωτής δεν «αιφνιδιάζεται»).

• Στις περιπτώσεις πώλησης και μεταβίβασης απαιτήσεων, καθώς και σε περιπτώσεις ανάθεσης διαχείρισης, δεν χειροτερεύει η ουσιαστική και δικονομική θέση του οφειλέτη και του εγγυητή και δεν επιτρέπεται η μονομερής τροποποίηση όρου σύμβασης, καθώς και του επιτοκίου, πλην των περιπτώσεων στις οποίες έχουν προκαθοριστεί σταθερά κριτήρια προσδιορισμού του. Αυτό σημαίνει ότι ο δανειολήπτης – καταναλωτής δεν «φορτώνεται» μια δανειστική σύμβαση με δυσμενέστερους όρους από αυτούς τους οποίους είχε αρχικά υπογράψει με την τράπεζα.

Αναγκαία προϋπόθεση για να προσφερθούν προς πώληση οι απαιτήσεις των πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι να έχουν προσκληθεί με εξώδικη πρόσκληση ο δανειολήπτης και ο εγγυητής, μέσα σε δώδεκα (12) μήνες πριν από την προσφορά, να διακανονίσουν τις οφειλές τους βάσει γραπτής πρότασης κατάλληλης ρύθμισης με συγκεκριμένους όρους αποπληρωμής, σύμφωνα και με τις διατάξεις του Κώδικα Δεοντολογίας (ν. 4224/2013). Εξαιρούνται από την ως άνω προϋπόθεση απαιτήσεις επίδικες ή επιδικασθείσες και απαιτήσεις κατά οφειλετών μη συνεργάσιμων κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4224/2013, όπως αυτή ισχύει. Κάθε νέος εκδοχέας απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια και πιστώσεις, δηλαδή οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) και οι Εταιρίες Απόκτησης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΑΑΔΠ), οφείλει να εκκινεί εκ νέου τη Διαδικασία Επίλυσης Καθυστερήσεων (ΔΕΚ) του Κώδικα Δεοντολογίας, όπως έχει θεσπισθεί με την υπ’ αριθμ. 116/25.8.2014 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τραπέζης της Ελλάδος, κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4224/2013, διά της αντισυμβαλλόμενης εταιρίας διαχείρισης απαιτήσεων.

• Εκ της ανωτέρω παραγράφου προκύπτει η αυτοτελής υποχρέωση των Εταιριών να εκκινούν εκ νέου τη διαδικασία που προβλέπει ο Κώδικας Δεοντολογίας ανεξαρτήτως αν αυτή είχε ξεκινήσει όσο το δάνειο το διαχειριζόταν η Τράπεζα (πριν από τη μεταβίβαση ή την ανάθεση διαχείρισης του δανείου του σε τρίτον).

Ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά εξακολουθεί να ισχύει και έναντι των ως άνω αναφερόμενων Εταιριών, δηλαδή ο δανειολήπτης – καταναλωτής δεν έχει κανένα κώλυμα να προσφύγει στις ευεργετικές διατάξεις του νόμου, μολονότι το δάνειό του το χειρίζεται ή έχει μεταβιβαστεί σε τρίτον από τη δανείστρια τράπεζα.

2.28.2018

Τρέχουν να ρυθμίσουν το δάνειο μία ημέρα πριν από τον πλειστηριασμό


Στο παρά ένα ρυθμίζουν το δάνειό τους τρεις στους πέντε δανειολήπτες, που εμφανίζονται στην τράπεζα με διάθεση να πετύχουν συμφωνία διακανονισμού, μία μόλις μέρα πριν από τον πλειστηριασμό του ακινήτου τους. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία των τραπεζών, επίσης με βάση τα οποία, ένας στους πέντε οφειλέτες κινητοποιείται μετά την έναρξη των αναγκαστικών μέτρων, δηλαδή την καταγγελία της σύμβασης.

Οι οφειλέτες που εμφανίζονται την τελευταία στιγμή είναι συνήθως διατεθειμένοι να κάνουν καταβολές π.χ. κάποιων ληξιπρόθεσμων δόσεων, προκειμένου να αποτρέψουν τον πλειστηριασμό ή την καταγγελία του δανείου και στη συνέχεια φέρονται διατεθειμένοι να συζητήσουν με την τράπεζα ένα είδος ρύθμισης. Το θετικό δεν είναι άλλο από το ότι για πρώτη φορά μετά πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια, δηλώνουν την παρουσία τους, αλλά και την προθυμία τους να βρουν λύση με την τράπεζα, επιτυγχάνοντας έτσι την αναβίωση του δανείου τους.

Οι τράπεζες από την πλευρά τους έχουν προετοιμαστεί για την εγγραφή στη νέα πλατφόρμα 15.000 ακινήτων, που θα βγαίνουν σταδιακά σε προγράμματα πλειστηριασμών όλο το 2018 και το 2019. Στο επίκεντρο βιομηχανικά και εμπορικά ακίνητα, αλλά και σπίτια που είναι εμπορεύσιμα και δεν είναι η πρώτη κατοικία των μικροοφειλετών, αλλά κατοικίες και εξοχικά ηχηρών ονομάτων του επιχειρηματικού κόσμου. Αμεσος στόχος οι στρατηγικοί κακοπληρωτές, αλλά και η εμπέδωση ενός αισθήματος δικαίου, θέτοντας στο στόχαστρο γνωστούς επιχειρηματίες, που για πρώτη φορά θα βρεθούν αντιμέτωποι με την προοπτική να χάσουν την ακίνητη περιουσία τους, κινητοποιώντας αντίστοιχα και όσους μπορούν να έρθουν σε συνεννόηση με την τράπεζα για να ρυθμίσουν την οφειλή τους και δεν το έκαναν μέχρι σήμερα.

Η τάση αυτή, ότι δηλαδή πίσω από το πάγωμα των πλειστηριασμών συνωστίζονται –μαζί με τους πραγματικά αδύναμους– και οι στρατηγικοί κακοπληρωτές, επαληθεύεται με βάση τα στοιχεία του τρέχοντος έτους. Το 2017 ήταν ουσιαστικά η πρώτη χρονιά μετά το 2009 που οι τράπεζες επιχείρησαν να ενεργοποιήσουν τους πλειστηριασμούς μετά περίπου οκτώ χρόνια θεσμοθετημένης προστασίας ή άτυπου μορατόριουμ που είχε επιβληθεί από τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Η εμπειρία από τους πρώτους δειλούς πλειστηριασμούς που επιχειρήθηκαν επιβεβαιώνει ότι οι τράπεζες επιδιώκουν να τους χρησιμοποιήσουν ως μέσο πίεσης, αλλά και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα, ενεργοποιώντας τις διαδικασίες για όσους έκαναν κατάχρηση της ασυλίας που υπήρχε μέχρι σήμερα.

Το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί και από τους θεσμούς και ερμηνεύει και την πίεση που ασκούν, θέτοντας την έναρξη των πλειστηριασμών ως προαπαιτούμενο για το κλείσιμο της αξιολόγησης και φυσικά ως προϋπόθεση για την επίλυση του προβλήματος των κόκκινων δανείων. Μετά την απόφαση των συμβολαιογράφων να απέχουν από τη διαδικασία των πλειστηριασμών έως τα τέλη Δεκεμβρίου επικαλούμενοι θέματα ασφάλειας, η πίεση μετατράπηκε σε τελεσίγραφο και από τις διαδοχικές παρεμβάσεις την εβδομάδα που μας πέρασε Ευρωπαίων αξιωματούχων, εκπροσώπων κυρίως της ΕΚΤ, αλλά και του ΔΝΤ, έγινε σαφές ότι η αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών στις 28 Φεβρουαρίου έχει ξεκινήσει.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για την αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου που θα εξασφαλίσει την ανεμπόδιστη άσκηση των καθηκόντων των συμβολαιογράφων, ενώ στο εσωτερικό του συνδικαλιστικού οργάνου τους έχουν αναπτυχθεί φυγόκεντρες δυνάμεις ενόψει και των εκλογών που διεξάγονται στο τέλος Μαΐου.

Οι τάσεις αυτές εκδηλώνονται κυρίως από τους συλλόγους της περιφέρειας, οι συμβολαιογράφοι των οποίων αντιδρούν γενικευμένα σχεδόν στην προοπτική των πλειστηριασμών, σε αντίθεση με τους συμβολαιογράφους της Αθήνας, που έχουν πιο μετριοπαθή στάση. Οι πιέσεις που ασκούνται στην κυβέρνηση για ριζοσπαστικές λύσεις, όπως η ανάθεση των πλειστηριασμών σε ειρηνοδίκες ή ακόμα και σε δικαστικούς επιμελητές, σε περίπτωση που οι συμβολαιογράφοι δεν προχωρήσουν τους πλειστηρασμούς, είναι ασφυκτικές και όπως αφήνεται να εννοηθεί το υπουργείο Οικονομικών δεν είναι διατεθειμένο να διακινδυνεύσει την υπονόμευση της αξιολόγησης.

2.15.2018

Έρχονται πακέτα ρυθμίσεων για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια

Σε εγρήγορση βρίσκονται το τελευταίο διάστημα τράπεζες και «κόκκινοι» δανειολήπτες, οι μεν πρώτες για να προλάβουν να ρυθμίσουν μεγαλύτερο μέρος από το προβληματικό τους χαρτοφυλάκιο, πριν αυτό καταλήξει υπό τη… σκέπη του νόμου Κατσέλη, οι δε δεύτεροι για να γλιτώσουν το σπίτι τους από τον πλειστηριασμό, εν όψει και της περαιτέρω αυστηροποίησης του παραπάνω νομικού πλαισίου.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, μέσα σε μόλις ένα μήνα -και συγκεκριμένα από τις 29 Νοεμβρίου (οπότε και ξεκίνησαν επισήμως οι e-πλειστηριασμοί) έως και το τέλος Δεκεμβρίου- οι ρυθμίσεις των δανείων αυξήθηκαν κατά 20%, τάση η οποία αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω όσο θα… ρολάρει η σχετική διαδικασία.

«Η αύξηση αποδίδεται τόσο στην πρόθεση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να επαναφέρουν στο… πράσινο ένα σημαντικό ποσοστό "κόκκινων" δανείων πριν αυτά "οχυρωθούν" πίσω από την προστασία του νόμου Κατσέλη, όσο και στη σπουδή μερίδας οφειλετών να κατεβάσουν το ακίνητό τους από την πλατφόρμα e-auction, μιας και επίκειται η αυστηροποίηση των κριτηρίων υπαγωγής σε νομικό καθεστώς», τονίζουν οι ίδιες πηγές.

Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), το 9μηνο του 2017 το σύνολο των ρυθμισμένων ανοιγμάτων (Forborne) ανήλθε σε 51,1 δισ. ευρώ, σημειώνοντας οριακή αύξηση κατά 0,8% σε σχέση με το τέλος του 2016, με το 21,9% αυτών, ωστόσο, να εμφανίζει εκ νέου καθυστέρηση και δη άνω των 90 ημερών. Εκτός ρύθμισης παραμένει το 54,3% των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων άνω των 90 ημερών, με το αντίστοιχο ποσοστό για τα στεγαστικά να ανέρχεται σε 49,9%.

«Ράλι»

«Στο αμέσως προσεχές διάστημα οι τράπεζες πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη των επιχειρησιακών τους στόχων για τα NPEs, οι οποίοι για τα επόμενα δύο έτη είναι υψηλοί και φιλόδοξοι, ιδίως τώρα που η οικονομία έχει επανέλθει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης», σημειώνει η ΤτΕ στην Επισκόπηση του Ελληνικού Χρηματοπιστωτικού Συστήματος (Ιανουάριος 2018) και προσθέτει: «Οι τράπεζες επιβάλλεται να διευρύνουν το ταχύτερο δυνατόν τις λύσεις που προτείνουν στους δανειολήπτες και να προχωρήσουν στη λήψη πιο δραστικών αποφάσεων».

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, που τους αμέσως προηγούμενους μήνες αρκέστηκαν στην υιοθέτηση βραχυπρόθεσμων λύσεων, όπως η καταβολή από τον οφειλέτη μόνο των τόκων ή η αναστολή πληρωμών για προκαθορισμένο διάστημα, υποχρεώνονται – εν όψει και των stress tests του Φεβρουαρίου- να ακολουθήσουν μία πιο… μακροπρόθεσμη στρατηγική διευθέτησης των «κόκκινων» δανείων. «Πριν προχωρήσουν με εντατικότερους ρυθμούς σε πλειστηριασμούς κατά της ακίνητης περιουσίας των οφειλετών, οι τράπεζες προτείνουν στους δανειολήπτες πολύ καλές ρυθμίσεις, όπως σημαντική διαγραφή υπολοίπου οφειλής και πολύ χαμηλή σταθερή μηνιαία δόση, οι οποίες είναι εύκολο να τηρηθούν», αναφέρει στον Ελεύθερο Τύπο η δικηγόρος, ειδικευμένη στο Τραπεζικό Δίκαιο, Ανδριάνα Ζαχαρίου.

Οι μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις, οι οποίες, σύμφωνα με την ΤτΕ, έχουν αυξηθεί κατά 28% από τον Σεπτέμβριο του 2016 (+89% στο στεγαστικό χαρτοφυλάκιο), προσφέρονται για περίοδο μεγαλύτερη των δύο ετών και υποδεικνύουν λύσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν έναν δανειολήπτη στη βιωσιμότητα και τελικά στην εξυπηρέτηση του δανείου του. Συνηθέστερη εφαρμογή είναι η μείωση του επιτοκίου, η παράταση της διάρκειας αποπληρωμής του χρέους ή η μερική διαγραφή της οφειλής.

Στο μεταξύ, σε ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα αναμένεται να εφαρμοστεί προσεχώς τόσο το «Split and Balance» όσο και η πιο εξελιγμένη του μορφή, το «Split and Freeze». Πιο αναλυτικά, στην πρώτη περίπτωση το δάνειο «κόβεται» σε δύο μέρη:

α) Ένα που ο δανειολήπτης εκτιμάται ότι μπορεί να αποπληρώνει, με βάση την υφιστάμενη και την εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής του.

β) Και το υπόλοιπο τμήμα του, το οποίο τακτοποιείται μεταγενέστερα, με ρευστοποίηση περιουσίας ή άλλου είδους διευθέτηση, η οποία συμφωνείται εξ αρχής από τα δύο μέρη. Στην περίπτωση της Ιρλανδίας, το δεύτερο κομμάτι του δανείου «παγώνει» επ’ αόριστον και κουρεύεται τμήμα του βαθμιαία, ανάλογα με την ετήσια συνέπεια του δανειολήπτη στην αποπληρωμή του πρώτου κομματιού, που εξυπηρετείται.

Οριστικές λύσεις

Όσον αφορά στις λύσεις οριστικής διευθέτησης, αυτές επιλέγονται ως επί το πλείστον για στεγαστικά και μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια, με συνηθέστερη εφαρμογή την οριστική διαγραφή χρέους, εάν επιβεβαιωμένα ο οφειλέτης δεν διαθέτει περιουσία ή εισοδήματα και δεν αναμένεται απόκτηση περιουσίας, καθώς, επίσης, και την οικειοθελή ρευστοποίηση με πλειστηριασμό των εξασφαλίσεων προς ικανοποίηση της απαίτησης.

«Οι δανειολήπτες μεγάλων δανείων, που είναι πλέον μη εξυπηρετούμενα, θα ελαφρυνθούν και με τη λύση της εθελοντικής παράδοσης του ενυπόθηκου ακινήτου, που, επίσης, προκρίνουν τα ιδρύματα. Αρκεί, βέβαια, αυτά με τη σειρά τους να δεχθούν ότι δεν θα έχουν πλέον καμία περαιτέρω αξίωση από την περιουσία για το υπόλοιπο της οφειλής, που ενδεχομένως να προκύψει από την παράδοση, κάτι που μέχρι σήμερα δεν προβλέπεται», εξηγεί τραπεζικό στέλεχος.

Στο 3%

«Ακόμη και στο επίπεδο μιας πολύ χαμηλής τιμής, της τάξεως του 3% της ονομαστικής αξίας των ανοιγμάτων, οι τράπεζες θα μπορούσαν να διαθέσουν το 64,7% του συνόλου των καταγγελμένων και σε καθυστέρηση άνω των 360 ημερών επιχειρηματικών και καταναλωτικών απαιτήσεων, ήτοι ποσό αθροιστικά 29,8 δισ. ευρώ, χωρίς ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της κατηγορίας 1 (CET1) να υποχωρήσει κάτω από το 12,5%», αναφέρει η ΤτΕ σε ειδική ανάλυσή της, αναγνωρίζοντας, πάντως, πως το ζήτημα της αποτίμησης των ακινήτων, που φέρουν ως εξασφαλίσεις τα «κόκκινα» δάνεια, ενέχουν κινδύνους εν όψει των stress tests. Η αξία τους, άλλωστε, μειώθηκε το 9μηνο του 2017 κατά 4,6% σε σχέση με το τέλος του 2016.

Συνωστισμός για τον νόμο Κατσέλη


Την υπαγωγή τους στον νόμο Κατσέλη διεκδικούν πλέον… μαζικά οι δανειολήπτες, με τον αριθμό των σχετικών αιτήσεων να εμφανίζουν το τελευταίο διάστημα την ίδια αυξητική πορεία με τις ρυθμίσεις. Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η αυστηροποίηση, που επίκειται στον νόμο, σε συνδυασμό με τη λήξη της ισχύος του στα τέλη του χρόνου, αναγκάζει τους οφειλέτες να «τρέξουν» τις σχετικές διαδικασίες, δυσχεραίνοντας έτσι τη δουλειά των αρμόδιων τμημάτων των τραπεζών, που έχουν αναλάβει τις ρυθμίσεις. «Ακόμη και εάν δεν δικαιούνται να υπαχθούν στο συγκεκριμένο νομικό καθεστώς, ο χρόνος, που κερδίζουν μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης, φέρεται να λειτουργεί υπέρ τους, αφού μπλοκάρει τις όποιες κινήσεις των ιδρυμάτων και δη τους πλειστηριασμούς», εξηγούν οι παραπάνω κύκλοι, προσθέτοντας πως με τις αλλαγές που προβλέπονται, όπως, για παράδειγμα, η άρση του τραπεζικού απορρήτου, το… ξεσκαρτάρισμα θα γίνεται από την αρχή. Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, το 66,1% των στεγαστικών δανείων έχει σήμερα υπαχθεί σε καθεστώς νομικής προστασίας.